Mentor arayışında en sık yapılan hata, ilk temasta "mentorum olur musunuz" diye sormak. Bu soru karşı tarafa tanımsız ve süresiz bir taahhüt gibi görünür; çoğu zaman kibar bir reddedilmeyle sonuçlanır.
İşe yarayan yaklaşım, ilişkiyi küçük ve somut bir taleple başlatmak.
Önce ne istediğinizi netleştirin
"Kariyerimde yol göstersin" muğlaktır. Muğlak talep, muğlak cevap alır.
Somut hale getirin: hangi kararı vermekte zorlanıyorsunuz, hangi beceriyi geliştirmek istiyorsunuz, hangi geçişi yapmaya çalışıyorsunuz.
"Ürün yöneticiliğine geçmeyi düşünüyorum, bu geçişi yapmış biriyle konuşmak istiyorum" cümlesi hem sizin hem karşı tarafın işini kolaylaştırır.
Bu netlik, doğru kişiyi bulmanızı da sağlar.
Nerede aranır?
Mevcut ağınız. En çok gözden kaçan kaynak. Şu anki ya da eski iş yerinizde, sizden birkaç adım ilerideki kişiler en erişilebilir mentorlardır.
Sektör etkinlikleri. Konuşmacılar ve deneyimli katılımcılar. Etkinlikte kurulan temas, soğuk mesajdan çok daha güçlü başlar.
Mesleki topluluklar. Alanınızdaki dernekler, çevrimiçi topluluklar, meslek odaları.
Yazan ve paylaşan kişiler. Alanında düzenli içerik üretenler, zaten bilgi paylaşmaya istekli kişilerdir.
Kurumsal mentorluk programları. Şirketinizde varsa en düşük sürtünmeli yol budur.
İlk temas nasıl kurulur?
Mesaj kısa olmalı ve üç şey içermeli: kim olduğunuz, neden özellikle onlara yazdığınız, çok küçük ve somut bir talep.
"Yirmi dakikalık bir görüşme" makul bir taleptir. "Mentorum olur musunuz" değildir.
Neden onlara yazdığınızı belirtmek kritik. Yaptıkları bir işe, yazdıkları bir yazıya ya da konuştukları bir konuya atıf yapmak, mesajın toplu gönderim olmadığını gösterir.
Cevap gelmezse bir kez hatırlatın, sonra bırakın. Meşgul insanlar mesaj kaçırır; ısrar ise ilişkiyi kapatır.
Görüşmeyi verimli kılmak
Görüşmeye hazırlıksız gitmek, karşı tarafın zamanını harcamak demektir ve ikinci görüşme ihtimalini ortadan kaldırır.
Üç dört somut soru hazırlayın. "Bana tavsiyeniz nedir" gibi genel sorular yerine, kendi durumunuza özgü sorular sorun.
Karşı tarafın deneyimine dayanan sorular en iyi karşılığı alır: "Siz bu geçişi yaparken en çok neyi yanlış değerlendirdiniz?"
Not alın. Not alan bir kişi, karşı tarafa zamanının değerli olduğunu gösterir.
Süreye sadık kalın. Yirmi dakika dediyseniz yirminci dakikada bitirmeye hazır olun; karşı taraf isterse uzatır.
İlişkiyi sürdürmek
Asıl fark burada oluşur ve çoğu kişi bu adımı atlamaz.
Görüşmeden sonra teşekkür edin ve konuştuğunuz bir noktaya değinin.
Önerilerini uyguladıysanız haber verin. Bu, mentorluk ilişkisini sürdüren en güçlü şeydir; tavsiyesinin işe yaradığını görmek karşı tarafı motive eder.
Üç ayda bir kısa bir güncelleme gönderin: ne değişti, ne yaptınız, sırada ne var. Üç cümle yeterli.
Karşılığında bir şey vermeye çalışın. Deneyim farkı olsa bile verebileceğiniz şeyler vardır: sizin alanınızdaki bir gelişme, tanıdığınız biri, işine yarayacak bir kaynak.
Beklentileri gerçekçi tutmak
Mentor iş bulmaz, terfi ettirmez, sorunlarınızı çözmez. Yaptığı şey perspektif sunmaktır.
Tek bir mentorun her konuda yol göstermesini beklemeyin. Farklı konularda farklı kişilerden öğrenmek daha gerçekçi ve genellikle daha verimli.
İlişkinin resmî olması da gerekmez. Düzenli olarak fikrine başvurduğunuz biri, adı konmamış bir mentordur.
Sık sorulanlar
Mentorluk için ücret ödenir mi?
Geleneksel mentorluk ilişkisi ücretsizdir. Ücretli olan hizmet genellikle koçluk ya da danışmanlıktır ve farklı bir çerçevesi vardır.
Kaç mentorum olabilir?
Sınır yok. Farklı konularda farklı kişilerden öğrenmek yaygın ve verimli bir yaklaşım.
Mentorumdan ne sıklıkla zaman istemeliyim?
Üç ayda bir görüşme çoğu ilişki için sürdürülebilir bir tempo. Daha sık talep, karşı tarafı yorabilir.
Ben de mentor olabilir miyim?
Sizden birkaç adım geride olan biri için evet. Mentorluk için sektörün en tepesinde olmak gerekmez; bir adım önde olmak yeterli.
İlk temas kurma ve takip için takip mesajı rehberimize, etkinliklerde tanışma için networking rehberimize bakabilirsiniz.
Görüşme sonrası ne yapılmalı?
Mentorluk ilişkisinin sürüp sürmeyeceği, ilk görüşmeden sonraki davranışınızla belirleniyor.
En etkili şey, verilen tavsiyeyi uygulayıp sonucu bildirmek. "Önerdiğiniz şekilde denedim, şu oldu" mesajı, karşı tarafın zamanının değerlendirildiğini gösterir ve ikinci görüşmeye kapı açar.
Uygulamadıysanız bile neden uygulamadığınızı anlatmak, sessiz kalmaktan iyidir.
Hiç dönüş yapmamak, mentorluk ilişkilerinin en sık bu şekilde bitmesinin sebebi.
Mentorluk dışındaki kaynaklar
Mentor bulmak her zaman mümkün olmayabilir; bu, öğrenmenin durması anlamına gelmiyor.
Alanınızda yazan kişileri takip etmek, mesleki topluluklara katılmak ve akran öğrenmesi (benzer aşamadaki kişilerle düzenli görüşme) benzer değeri sağlayabilir.
Akran grupları özellikle etkili; kimse üstün konumda olmadığı için karşılıklılık doğal kurulur ve süreklilik daha kolay sağlanır.